İran’da molla rejiminin tüm saldırı, baskı ve tehditlerine rağmen kadınların öncülüğünde 80 gündür devam eden eylemlerle önemli bir kazanım elde edildi. Mahsa Amini’nin ‘başörtüsü kurallarına’ uymadığı gerekçesiyle "İrşad Devriyeleri" adı verilen "ahlak polisi" tarafından öldürülmesinin ardından başlayan protestolar, köktendinci rejime geri adım attırdı. Direniş karşısında boyun eğen gerici rejimin "ahlak polisi"ni lağvettiği kaydedildi.
İranlı Öğrenciler Haber Ajansına (ISNA) göre İran Başsavcısı Muhammed Cafer Muntazeri, "Hibrit Savaşın Boyutlarının Açıklanması" konulu toplantıda konuştu. Yargı Erki'nin ülkede meydana gelen son gösterileri tüm yönleriyle değerlendirdiğini dile getiren Muntazeri, Ahlak Polisi biriminin kapatılmasına ilişkin bir soru üzerine, "Ahlak polisinin Yargı Erki ile hiçbir ilişkisi yoktur. Ahlak polisi, geçmişte nerede kurulduysa orada kapatılmıştır" dedi.
Ülkenin geneline yayılan ve rejim karşıtlığına dönüşen gösterileri "hibrit savaş" şeklinde niteleyen Muntazeri, 8 yıl süren İran-Irak Savaşı'ndan daha kapsamlı bir savaşla karşı karşıya kaldıklarını söyledi. Ülkede "isyan" hareketine sebebiyet verenlerin üzerine kararlılıkla gidileceğini kaydeden Muntazeri, İran aleyhine girişimlerden ABD, İngiltere, Fransa, Almanya, İsrail ve bazı Arap ülkelerini sorumlu tuttu.
ISNA haber ajansında da yer alan Montazeri'nin açıklaması, başörtüsü düzenlemesi hakkında "hem parlamento hem de yargının konu üzerinde çalıştığını" söylemesinden bir gün sonra geldi.
Muntazeri’nin, İrşad Devriyelerinin kaldırıldığını söylemesine ilişkin İran’ın ilgili makamlarından henüz resmi bir açıklama yapılmadı.
YILDIRAMADILAR
Devrim Muhafızları Ordusu Hava Kuvvetleri Komutanı Tuğgeneral Emir Ali Hacızade, 29 Kasım’daki bir konuşmasında, ülkede yaklaşık iki buçuk aydır devam eden protestolarda güvenlik güçlerinin de aralarında olduğu 300’den fazla kişinin hayatını kaybettiğini söylemişti.
Norveç merkezli İran İnsan Hakları Kurumu (IHR) ise 29 Kasım’da yayımladığı raporda, Mahsa Amini’nin ölümü sonrasında başlayan sokak gösterilerinde güvenlik güçlerinin müdahalesi sonucu 448 protestocunun öldüğünü bildirmişti.
***
NE OLMUŞTU?
Tahran'da 13 Eylül'de "ahlak polisi" olarak bilinen İrşad Devriyelerince gözaltına alındıktan sonra öldürülen 22 yaşındaki Mahsa Amini'nin 16 Eylül'de yaşamını yitirmesiyle kadınlar sokağa dökülmüştü. 80 gündür devam eden protestolar, zaman içerisinde rejime karşı bir halk ayaklanmasına dönüştü. (BirGün)
Günlük dilde ‘ahlak polisi’ olarak bilinen teşkilat 2006 yılında dönemin Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad tarafından iffet ve tesettür kültürünü yaygınlaştırmak amacıyla kurulmuştu. Başlangıçta kılık kıyafet kurallarına göre "uygunsuz" giyinen kadınları uyaran birim, daha sonra söz konusu kadınları gözaltına almaya da başladı.